فلج مغزی

فلج مغزی

فلج مغزی یا Cerebral palsy (CP) به اختلالی گفته می شود که در آن کودک قابلیت کنترل ماهیچه هایش را ندارد. این ناهنجاری می‌تواند به دلیل آسیب به قسمت های مختلف مغز ( که مسئول حرکات و هماهنگی بدن هستند) به وجود آید. ساختار نخاع و ماهیچه ها در این کودکان معمولا طبیعی می باشد.
در اکثر موارد زمان آسیب مغزی در بیماران فلج مغزی، قبل از تولد نوزاد می باشد. با این حال ممکن است که این بیماری هنگام تولد نوزاد یا در طول سال های اول زندگی وی ایجاد شود. از علائم این بیماری می توان به تاخیر در یادگیری فعالیت های مختلفی مانند راه رفتن، نشستن، چهار دست و پا راه رفتن، صحبت کردن و … اشاره کرد.
گرچه هیچ درمان کاملی برای فلج مغزی وجود ندارد، ولی این بیماری با بزرگ شدن کودک وخیم تر نمی شود. درمان اولیه مانند فیزیوتراپی، دارودرمانی و وسایل کمکی برای راه رفتن می تواند برای بسیاری از بیماران مفید بوده و توانایی حرکتی آن ها را بهبود بخشد.

فلج مغزی

علت فلج مغزی

تشخیص علت اصلی بیماری در اکثر کودکان مبتلا به فلج مغزی ممکن نیست. قبل از تولد نوزاد و در زمان بارداری، مغز جنین نسبت به عفونت بدن مادر و مصرف الکل و مواد مخدر و سموم دیگر توسط مادر بسیار حساس بوده و سریعاً آسیب می بیند. این عوامل می توانند موجب بیماری فلج مغزی شوند. کمبود اکسیژن در زمان زایمان نیز یکی از عوامل بروز این بیماری است. بعد از به دنیا آمدن نوزاد عواملی همچون کمبود اکسیژن، آسیب به سر و عفونت (مخصوصاً در نوزادان با وزن پایین هنگام تولد) می توانند احتمال بروز این بیماری را بالا ببرند. همچنین نوزادان نارس ( حاصل زایمان زودرس) بیشتر در معرض این بیماری هستند.
فلج مغزی حدوداً در ۲ نوزاد از ۱۰۰۰ نوزاد متولد شده دیده می شود. نوع ناتوانی حرکتی در کودکان مختلف متفاوت بوده و بسته به محل آسیب و شدت آسیب به مغز، شدت علائم می تواند خفیف، متوسط و شدید باشد. برخی کودکان می توانند آزادانه راه بروند در حالی که برخی دیگر نیاز به وسایل کمکی مانند واکر و عصا دارند. برخی از کودکان مبتلا به این بیماری نیازمند ویلچر می باشند.

انواع فلج مغزی

بیماری فلج مغزی بر سه مبنای مختلف طبقه بندی می شود:
– فیزیولوژیک
– منطقه ای
– عملکردی

طبقه بندی فیزیولوژیک فلج مغزی

چهار نوع اصلی از بیماری فلج مغزی فیزیولوژیک وجود دارد. نوع دقیق این بیماری زمانی که کودک حدوداً دو ساله میشود، قابل تشخیص است.
– اسپاتیک: شایع ترین نوع فلج مغزی اسپاتیک است که در این نوع ماهیچه های پاها، اندام فوقانی و ستون فقرات کودک بسیار سفت شده و قابلیت حرکت پایین می آید.
– آتتوئید: کودکی که به این نوع فلج مغزی مبتلا است، ماهیچه های ضعیف و شلی داشته و بعلاوه حرکات غیر ارادی و کنترل نشده ای را انجام می دهد. در این کودکان راه رفتن و نشستن به سختی انجام گرفته و صحبت کردن آنها بخوبی قابل فهم نیست.
– آتاکسیک: این نوع از بیماری CP نادر بوده و بر قدرت تعادل و درک عمقی کودک تاثیر می گذارد. قدرت هماهنگی ضعیفی در این کودکان دیده می شود و توانایی حرکات ظریفی مانند گرفتن یک خودکار و بستن دکمه را ندارند.
– مختلط: در این نوع از فلج مغزی علائم بیماری اسپاتیک و آتتوئید وجود دارد. برخی ماهیچه ها سفت بوده و برخی دیگر شل هستند. هم ماهیچه های سفت در بدن کودک وجود دارد و هم حرکات غیر ارادی دیده می شود.

فلج مغزی

فلج مغزی

طبقه بندی منطقه ای فلج مغزی

در این سیستم، فلج مغزی بر اساس عضوی که درگیر شده طبقه بندی می شود:
– دی پلژیک: در این نوع بیماری هر دو پا درگیر می شوند. ماهیچه های سفت در لگن و پاها موجب برگشت ران ها به داخل شده و هنگام راه رفتن زانو ها خم مانده، صاف نمی شوند. گرفتاری اندام‌های فوقانی خیلی جزئی است.
– همی پلژیک: یک طرف بدن درگیر این عارضه می باشد. معمولاً بازو بیشتر از پا درگیر می شود.
– تری پلژیک: هر دو پا و یک بازو درگیر می شوند.
– کوادری پلژیک یا تمام بدن: در این نوع بیماری تمام بدن درگیر می شوند. راه رفتن آزادانه یا ممکن نیست و یا با سختی بسیار همراه است. به علاوه ممکن است ماهیچه های زبان و دهان هم درگیر شوند و در نتیجه در غذا خوردن و بلعیدن اختلال ایجاد می شود.

افراد مبتلا به فلج مغزی در طول زندگی خود، نیاز به کمک از طرف خانواده و متخصص دارند. گزینه های درمانی برای این افراد مختلف می باشد و بسته به میزان وخامت بیماری گزینه های درمانی متفاوتی وجود دارد. دکتر منصور ابوالقاسمیان فوق تخصص جراحی لگن و زانو با روش های نوینی به انجام جراحی های مختلف ارتوپدی مانند تعویض مفصل لگن و تعویض مفصل زانو می پردازند. جهت رزرو وقت قبلی و مشاوره می توانید با شماره ۰۲۱۸۸۷۰۳۴۰۲ تماس حاصل نمائید. همچنین برای ارتباط با دکتر به آدرس اینستاگرام ایشان مراجعه کنید.

طبقه بندی عملکردی فلج مغزی

در سیستم طبقه بندی عملکردی، قدرت حرکتی و میزان استقلال عملکردی کودک بدون هیچ وسیله کمکی سنجیده می شود. پنج گروه برای فلج مغزی عملکردی وجود دارد:
– نوع یک: توانایی راه رفتن بدون محدودیت و مانند دیگر هم سن و سالان
– نوع دو: توانایی راه رفتن بدون محدودیت در اغلب اوقات. گاهی نیاز به بریس پا (حمایت کننده پا) می باشد.
– نوع سه: نیاز به کمک گرفتن از واکر و عصا برای مسیر های کوتاه تر و استفاده از ویلچر برای مسیر های بلند تر و هنگام مسافرت
– نوع چهار: نیاز دائمی به ویلچر دارد ولی بیمار خود توانایی حرکت دادن آن را دارد.
– نوع پنج: عدم توانایی در حرکت بدون کمک

فیلم زیر را مشاهده کنید. بعد از جراحی بیمار علی رغم شدت فلج اولیه ، بدون عصا و حتی بریس قادر به راه رفتن است.

 

درمان فلج مغزی

افراد مبتلا به فلج مغزی در طول زندگی خود، نیاز به کمک از طرف خانواده و متخصص دارند. گزینه های درمانی برای این افراد مختلف می باشد و بسته به میزان وخامت بیماری گزینه های درمانی متفاوتی وجود دارد.
در صورتی که علائم بیماری شدید باشد می توان با جراحی به رفع اختلالات ماهیچه ای و بهبود راه رفتن کودک کمک کرد. در صورتی که سفتی و انقباض بیش از حد ماهیچه ها موجب در رفتگی و تغییر شکل مفاصل شود، جراحی گزینه درمانی مناسبی می باشد. در برخی موارد می توان با جراحی، وضعیت پا ها، بازو ها و ستون فقرات را تغییر داده و اصلاح کرد.
در صورتی که ماهیچه ها سفتی بیش از حدی داشته باشند، با جراحی و بریدن برخی اعصاب متصل به ماهیچه های سفت، می توان به نرم شدن ماهیچه ها کمک کرد. این نوع جراحی امروزه زیاد مورد استفاده قرار نمی گیرد.

منبع : https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases–conditions/cerebral-palsy/

مطالب مرتبط با این مقاله:

علل لنگیدن در کودکان

دررفتگی مادرزادی لگن

نحوه صحیح استفاده از کوله پشتی مناسب برای دانش آموزان

پاسخ

یک × یک =

Call Now Button