زانوی ضربدری

زانوی ضربدری جزو انحرافات زانو می باشد. این عارضه نسبت به زانوی پرانتزی شیوع کمتری دارد. این عارضه چه علائمی دارد و چه محدودیت هایی برای فرد ایجاد می کند؟ علت اصلی پدید آمدن زانوی ضربدری چیست؟ در چه مواردی نیاز به جراحی برای درمان زانوی ضربدری می باشد؟ در ادامه، به سوالاتی از این دست پاسخ می دهیم.

زانوی ضربدری در اکثر موارد در کودکان دیده می شود و می تواند برای والدین نگران کننده باشد. این عارضه در بسیاری موارد با رشد کودک بهبود می یابد. در صورت عدم بهبود وضعیت زانو نیاز به درمان های مختلف می باشد.

زانوی ضربدری (ژنووالگوم)

شایع ترین عارضه‌ای که بسیاری از کودکان به آن دچار می‌شوند پای پرانتزی است، اما انحراف دیگری با اصطلاح پای ضربدری وجود دارد که میان کودکان نیز مشاهده می‌شود و بعد از پای پرانتزی شایع ترین عارضه بشمار می‌رود. این حالت بطور نرمال در همه بچه‌ها از بعد از دو سالگی شروع میشود و تا ۵-۶ سالگی ادامه می‌یابد.

در شرایط ایده آل از نظر راستایی اندام تحتانی، وقتی که پا در حالت مستقیم قرار دارد، محور وزن بدن که مرکز مفصل ران را به مرکز مفصل مچ پا وصل می‌کند، باید از مرکز زانو عبور کند. بنابراین وزن بدن به داخل مفصل زانو منتقل و در آنجا به صورت یکسان بین دو طرف مفصل توزیع می‌گردد.

زانوی ضربدری

اگر پاها در حالت صاف قرار داشته باشند از زاویه رو به رو:
• استخوان ها باید صاف و بدون انجنا باشند.
• استخوان ران با درشت نی ساق باید 3 تا 8 درجه زاویه داشته باشند.
• کشکک ها باید به طور منظم کنار یکدیگر قرار گرفته باشند.

انواع زانوی ضربدری

درجه 1: فاصله میان دو قوزک کم تا حدود ۲/۵ سانتی متر است.

درجه 2: فاصله میان قوزک به 5 سانتی متر می‌رسد.

درجه 3: فاصله میان دو قوزک از 5 تا ۷/۵ سانتی متر است.

درجه 4: فاصله بین دو قوزک بیش از ۷/۵ سانتی متر است.

عوامل ایجاد اختلال زانو ضربدری

دلایل بسیاری باعث زانوی ضربدری می شوند مانند : اختلال متابولیک استخوانی، بیماری های ژنتیکی و … . ولی در اکثر موارد زانوی ضربدری، علت واضحی برای آن پیدا نمی‌شود. دلایل دیگر ابتلا به زانوی ضربدری به شرح زیر است:

  • راه افتادن زودرس کودک
  • یکنواخت نبودن رشد صفحات رشد انتهای تحتانی ران و انتهای فوقانی استخوان های ساق
  • بد جوش خوردن شکستگی های اطراف زانو
  • ضعف عضله سمی‌ ممبرانوسوس
  • کوتاهی عضلات به ویژه عضلات دو سر رانی
  • چاقی مفرط
  • عوامل ژنتیکی
  • چاقی شدید ران‌ها
  • آسیب به زانو یا ران
  • آرتریت روماتیسمی در زانو
  • فقر ویتامین D یا کلسیم

زانوی ضربدری

نشانه های زانوی ضربدری

علامت واضح زانوی ضربدری فاصله بیش از حد قوزک پا می باشد، در حالی که پاها در کنار هم قرار دارند. گاهی در هنگام راه رفتن یا دویدن، زانو ها به هم برخورد می کنند و بیمار دچار مشکل میشود. عوارض شایع این بیماری به شرح زیر است:
1.نزدیک شدن زانو ها به خط میانی بدن
2. دور شدن قوزک های داخلی از یکدیگر
3. تمایل کشکک ها به خارج
4. در رفتگی های مکرر
5. کوتاهی قد
6. کوتاهی تاندون آشیل
7. درد شدید در پشت ساق یا ران
8. تغییر الگوی راه رفتن و ساییده شدن زانو ها به یکدیگر حین راه رفتن
9. خستگی و ناتوانی در راه رفتن های طولانی
10. ساییدگی قسمت داخلی کفش ها

در چه سنی زانوی ضربدری شیوع دارد؟

در رده سنی 3 الی 4 سالگی، زانوی ضربدری بیشترین شیوع را داشته، بطور نرمال تا ۵-۶ سالگی از بین میرود. در برخی موارد این اصلاح اتفاق نمی افتد و شدت انحراف بیشتر می‌شود.

ارزیابی زانوی ضربدری

فرد بدون کفش به حالت صاف می ایستد، سپس فاصله بین دو قوزک داخلی مچ پا اندازه گیری می‌شود.

درمان زانوی ضربدری

در صورتی که دفورمیتی در مراجعه کننده خفیف باشد با روش های درمانی غیر تهاجمی درمان می‌گردد. در موارد دفورمیتی شدید و غیر قابل اصلاح، از عمل جراحی برای درمان استفاده می‌کنند. درمان زانوی ضربدری بستگی به علت اصلی و شدت بیماری دارد. گزینه های درمانی برای زانوی ضربدری به شرح زیر است:

دارودرمانی و مکمل ها

در صورتی که زانوی ضربدری در یک کودک ناشی از یک بیماری متابولیک مثل کمبود ویتامین دی باشد با دارودرمانی می توان به درمان زانوی ضربدری کمک کرد.

فیزیوتراپی و ورزش

در صورتی که شدت بیماری خفیف باشد می توان با انجام برخی حرکات کششی و ورزشی به بهبود وضعیت زانو کمک کرد. در مواردی هم نیاز به فیزیوتراپی می باشد. حرکات کششی و ورزش می توانند موجب تقویت ماهیچه های پا و بهبود ساختار زانو شوند. پزشک یا فیزیوتراپ حرکات ورزشی خاصی را بر اساس شرایط بیمار، به او آموزش می دهد.

کاهش وزن

در صورتی که زانوی ضربدری ناشی از وزن بالای بیمار باشد، با کاهش وزن و برداشتن وزن اضافی بر روی زانو ها می توان به اصلاح وضعیت کمک کرد

جراحی زانوی ضربدری

معمولاً اولین گزینه درمانی برای بیمار مبتلا به زانوی ضربدری جراحی نمی باشد. ولی جراحی در موارد زیر انجام می گیرد:

زانوی ضربدری شدید
– زمانی که بیمار بعلت انحراف زانو دچار درد یا مشکل عملکردی شده که با دیگر گزینه های درمانی مانند کاهش وزن و ورزش، برطرف نشود.

منبع : https://www.medicalnewstoday.com/articles/319894.php

drabolghasemian

مطالب مرتبط

2 thoughts on “زانوی ضربدری

  1. مالک - خرداد 10, 1399 در 11:56 ق.ظ

    سلام.آقای دکتر پای راست من بیماری فلج اطفال دارد بدون عصا راه می رم ۴۱سالمه.بعضی موقع از دستم ازطریق جیب راست برای حفظ تعادل استفاده می کنم۴/۵سانتی کوتاهی دارد و مچ پایم به سمت پایین ویادرون جمع میشه..خواستم نظرتان رابدونم

    پاسخ
    • drabolghasemian - آذر 2, 1399 در 3:39 ب.ظ

      اگر عضلات شما شرایطش را داشته باشد با عمل جراحی می‌توان نیاز شما به استفاده از دست برای راه رفتن را ازبین برد.

      پاسخ

پاسخ

4 × سه =

مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه
Call Now Button